O czym jest ten film
- Eric Berg omawia badanie, w którym u części zdrowych osób po zakończeniu kuracji inhibitorem pompy protonowej pojawiły się dolegliwości przypominające refluks.
- Przywołuje badanie sugerujące, że uszkodzenie przełyku nie musi oznaczać zwiększonego wydzielania kwasu w żołądku.
- Wyjaśnia różnicę między zmniejszeniem kwaśności cofającej się treści a ograniczeniem liczby epizodów cofania.
- Przypomina, że kwas żołądkowy uczestniczy w trawieniu i pomaga chronić organizm przed drobnoustrojami.
- Omawia możliwe problemy związane z długim stosowaniem leków hamujących wydzielanie kwasu, w tym niedobór magnezu i witaminy B12.
- Jako czynniki sprzyjające cofaniu się treści żołądkowej wskazuje wzdęcia, przepuklinę rozworu przełykowego i dietę bogatą w cukier.
- Przedstawia swoje doświadczenia ze stosowaniem chlorowodorku betainy, zaznaczając, że przy wrzodach może on pogorszyć stan chorego.
- Tłumaczy, skąd mogą się brać przejściowe dolegliwości po odstawieniu inhibitora pompy protonowej.
- Zachęca do omówienia zmian w leczeniu z lekarzem.
- Proponuje rzadsze jedzenie i ograniczenie węglowodanów jako elementy codziennych nawyków.
10 najważniejszych takeaways — z kontekstem zastosowania
1.Objawy po odstawieniu leku nie muszą oznaczać powrotu choroby
Na czym polega: W przywołanym badaniu dolegliwości związane z kwasem pojawiły się po zakończeniu kuracji także u osób, które wcześniej nie miały zgagi.
Jak stosować: Jeśli objawy wystąpiły niedługo po odstawieniu leku, powiedz lekarzowi, kiedy skończyła się kuracja i jak zmieniały się dolegliwości.
Na co uważać: Sam moment pojawienia się objawów nie pozwala ustalić ich przyczyny. Nie przerywaj zaleconego leczenia na podstawie wyniku tego badania.
2.Ilość wydzielanego kwasu to tylko część obrazu
Na czym polega: Berg przywołuje porównanie, w którym osoby z uszkodzeniem przełyku nie wytwarzały przeciętnie więcej kwasu niż grupa kontrolna.
Jak stosować: Przy utrzymujących się objawach zapytaj lekarza, co może powodować cofanie się treści żołądkowej i czy potrzebna jest dalsza diagnostyka.
Na co uważać: Z tego badania nie wynika, że kwas jest obojętny dla uszkodzonego przełyku ani że leczenie zmniejszające jego wydzielanie jest zbędne.
3.Mniejsza kwaśność nie musi oznaczać rzadszego cofania się treści
Na czym polega: Inhibitory pompy protonowej, czyli IPP, ograniczają wydzielanie kwasu. Treść żołądkowa może jednak nadal przedostawać się do przełyku.
Jak stosować: Opisz lekarzowi osobno pieczenie i samo cofanie się treści, zwłaszcza jeśli jedno ustępuje, a drugie pozostaje.
Na co uważać: Poprawa pieczenia jest ważnym efektem leczenia. Utrzymujące się dolegliwości wymagają oceny, a nie samodzielnego zwiększania dawki.
4.Co pewien czas warto sprawdzić cel dalszego leczenia
Na czym polega: Autor zwraca uwagę na osoby, które przyjmują IPP znacznie dłużej niż początkowo planowano.
Jak stosować: Podczas wizyty zapytaj, jakie jest obecne wskazanie do leku, jak długo powinieneś go przyjmować i po czym będzie można ocenić potrzebę dalszej kuracji.
Na co uważać: Czas leczenia zależy od rozpoznania. W niektórych chorobach długotrwałe przyjmowanie IPP jest uzasadnione. Amerykańskie Towarzystwo Gastroenterologiczne zaleca regularny przegląd wskazań do terapii.
5.Kwas żołądkowy pełni potrzebne funkcje
Na czym polega: Berg przypomina o roli kwaśnego środowiska w trawieniu białka, ochronie przed drobnoustrojami i przyswajaniu części składników odżywczych.
Jak stosować: Jeśli przyjmujesz lek hamujący wydzielanie kwasu przez długi czas, omów z lekarzem zarówno korzyści z leczenia, jak i ewentualne problemy, które u ciebie występują.
Na co uważać: Sama fizjologiczna rola kwasu nie jest argumentem za odstawieniem potrzebnego leku.
6.Przy długiej kuracji zgłaszaj nowe dolegliwości
Na czym polega: Autor wymienia między innymi skurcze nóg, drżenia i rozdrażnienie w kontekście możliwego niedoboru magnezu; wspomina też o witaminie B12 i problemach z nerkami.
Jak stosować: Powiedz lekarzowi o nowych objawach i wszystkich przyjmowanych lekach. Zapytaj, czy w twojej sytuacji warto oznaczyć stężenie magnezu lub ocenić inne możliwe przyczyny dolegliwości.
Na co uważać: Wymienione objawy mogą mieć wiele przyczyn. Nie należy przypisywać ich automatycznie IPP ani leczyć wyłącznie suplementami.
7.Zwróć uwagę na okoliczności, w których pojawia się refluks
Na czym polega: Według Berga rozdęty żołądek, przepuklina rozworu przełykowego i duża ilość cukru w diecie mogą sprzyjać cofaniu się treści.
Jak stosować: Zanotuj, kiedy występują objawy, czy towarzyszy im wzdęcie oraz po jakich posiłkach są najbardziej dokuczliwe. Takie informacje pomogą podczas konsultacji.
Na co uważać: Obserwacja własnych objawów nie zastępuje rozpoznania. Nie zakładaj, że każdy epizod zgagi ma tę samą przyczynę.
8.Nie stosuj chlorowodorku betainy bez oceny przyczyny objawów
Na czym polega: Berg opisuje chlorowodorek betainy jako preparat zwiększający kwaśność treści żołądkowej, który w jego praktyce pomagał części pacjentów.
Jak stosować: Jeśli rozważasz taki preparat, najpierw omów z lekarzem swoje objawy, rozpoznanie i przyjmowane leki.
Na co uważać: Sam autor ostrzega, że przy wrzodzie żołądka chlorowodorek betainy może pogorszyć stan chorego.
9.Odstawienie IPP może wymagać planu
Na czym polega: Po zakończeniu dłuższej kuracji mogą wystąpić przejściowe dolegliwości związane ze zwiększonym wydzielaniem kwasu.
Jak stosować: Przed zmianą leczenia ustal z lekarzem, czy lek nadal jest potrzebny oraz jak postępować, jeśli objawy pojawią się po jego odstawieniu.
Na co uważać: Nasilenie zgagi po zakończeniu kuracji nie przesądza, czy jest to przejściowy efekt odstawienia, czy objaw choroby wymagającej dalszego leczenia.
10.Traktuj propozycje dotyczące diety jako punkt do rozmowy
Na czym polega: Berg zaleca rzadsze posiłki i ograniczenie cukru oraz skrobi, wiążąc te nawyki z pracą układu pokarmowego.
Jak stosować: Jeśli zauważasz związek między sposobem jedzenia a objawami, zapisz te obserwacje i omów możliwe zmiany z lekarzem lub dietetykiem.
Na co uważać: Film nie pokazuje, że post przerywany albo dieta niskowęglowodanowa zastąpią leczenie refluksu u każdej osoby.
Redakcyjne tłumaczenie
Czy lek na refluks może wywołać objawy po odstawieniu?
Czy lek stosowany na refluks może sprawić, że po zakończeniu kuracji pojawi się zgaga? Warto o tym wiedzieć przed rozpoczęciem przyjmowania środków hamujących wydzielanie kwasu, zwłaszcza inhibitorów pompy protonowej, czyli IPP. Należy do nich omeprazol — jeden z najczęściej przepisywanych leków w Stanach Zjednoczonych.
W 2009 roku naukowcy przeprowadzili badanie z udziałem 120 zdrowych osób. Żadna z nich wcześniej nie skarżyła się na zgagę. Połowie podano lek z grupy IPP, a następnie zakończono kurację. W kolejnych tygodniach u 44 proc. osób z tej grupy pojawiły się dolegliwości związane z kwasem: zgaga, niestrawność lub cofanie się treści żołądkowej. W grupie otrzymującej placebo podobne objawy zgłosiło 15 proc. uczestników.
(Informacja dodatkowa: W tym badaniu podawano esomeprazol, a nie wspomniany na początku omeprazol. Oba leki należą do grupy IPP. Opis badania.)
Osoby badane nie miały wcześniej tych dolegliwości. Wynik każe więc zapytać, co dzieje się po odstawieniu leku i czy przed rozpoczęciem kuracji dostatecznie wyjaśniono przyczynę objawów.
Refluks nie musi oznaczać nadmiernego wydzielania kwasu
W innym badaniu zmierzono wydzielanie kwasu u 155 osób z potwierdzonym uszkodzeniem przełyku, a wyniki porównano z wynikami ponad 500 osób z grupy kontrolnej. Można by przypuszczać, że pacjenci z uszkodzonym przełykiem wytwarzali więcej kwasu. Badacze nie stwierdzili jednak takiej ogólnej różnicy; niektórzy chorzy wydzielali go nawet mniej.
To ważne rozróżnienie. IPP ograniczają wytwarzanie kwasu, ale nie muszą zmniejszać liczby sytuacji, w których treść żołądkowa cofa się do przełyku. Mogą sprawić, że cofająca się treść będzie mniej kwaśna, choć samo cofanie nadal będzie występować.
Jak długo trwa leczenie?
Na opakowaniach niektórych dostępnych bez recepty leków na zgagę można znaleźć zalecenie, by bez konsultacji nie stosować ich dłużej niż 14 dni. Berg mówi, że kuracje IPP często planuje się na cztery do ośmiu tygodni. Jednocześnie, według przywołanych przez niego danych, ponad jedna czwarta osób przyjmuje takie leki dłużej niż rok, a 3,9 proc. — ponad pięć lat.
(Informacja dodatkowa: Cztery do ośmiu tygodni nie stanowi górnej granicy każdej terapii IPP. Długotrwałe leczenie bywa wskazane między innymi przy ciężkim nadżerkowym zapaleniu przełyku. Wytyczne Amerykańskiego Kolegium Gastroenterologicznego.)
Leki te zmniejszają kwaśność treści żołądka. Tymczasem sok żołądkowy ma zwykle pH od 1 do 3. Tak kwaśne środowisko pomaga trawić białka i niszczyć część drobnoustrojów. Uczestniczy również w procesach potrzebnych do przyswajania witaminy B12 oraz składników mineralnych, w tym wapnia i magnezu. Berg wskazuje ponadto na znaczenie kwaśnej treści pokarmowej dla dalszych etapów trawienia, w których uczestniczą enzymy trzustki i żółć.
Problem zaczyna się wtedy, gdy treść żołądkowa przedostaje się przez zwieracz do przełyku. Jego błona śluzowa nie jest chroniona tak jak żołądek, więc kontakt z kwasem może powodować pieczenie. Cofająca się treść może dotrzeć także wyżej, do gardła.
O jakich problemach przy długiej kuracji mówi autor?
Berg wymienia stany lękowe i depresję wśród problemów, które jego zdaniem mogą towarzyszyć długiemu przyjmowaniu leków hamujących wydzielanie kwasu. Szczególną uwagę poświęca magnezowi. Jego niedobór może wiązać się między innymi z drżeniem, skurczami nóg, rozdrażnieniem i niepokojem. Autor wskazuje też na możliwość gorszego przyswajania witaminy B12, ważnej dla układu nerwowego, oraz wspomina o zapaleniu nerek.
Kwaśne środowisko żołądka pomaga również ograniczać liczbę drobnoustrojów, które trafiają do niego wraz z pokarmem. To kolejny powód, dla którego — zdaniem Berga — warto przy dłuższej kuracji wiedzieć, po co lek jest nadal przyjmowany.
Dlaczego treść żołądkowa się cofa?
Co może sprawić, że zwieracz między żołądkiem a przełykiem przepuści treść w niewłaściwym kierunku? Berg wskazuje na rozdęcie żołądka, na przykład przy wzdęciach. Wspomina także o przepuklinie rozworu przełykowego, która może sprzyjać cofaniu się treści. Przywołuje również obserwacje dotyczące spożycia cukru.
W ciągu 30 lat praktyki, jak mówi, u części pacjentów pomagał mu chlorowodorek betainy — preparat zwiększający kwaśność treści żołądkowej. Berg tłumaczy to następująco: gdy pokarm zalega i pojawiają się wzdęcia, wzrasta ciśnienie w żołądku, co może ułatwiać cofanie się jego zawartości. Jego zdaniem zwiększenie kwaśności bywa w takiej sytuacji pomocne.
Od razu dodaje ważne zastrzeżenie. Niektórzy przyjmują IPP z powodu wrzodu. Podanie im chlorowodorku betainy mogłoby pogorszyć ich stan. Autor wspomina również o karnozynianie cynku jako preparacie, który rozważałby wcześniej przy wrzodzie lub zapaleniu żołądka. Nie przedstawia tego jednak jako powodu do samodzielnego zmieniania leczenia.
Co może się wydarzyć po odstawieniu IPP?
Po rozpoczęciu kuracji hamującej wydzielanie kwasu organizm może zwiększyć wytwarzanie gastryny — hormonu pobudzającego wydzielanie kwasu żołądkowego. Berg mówi, że jej poziom bywa wtedy od trzech do pięciu razy wyższy. Po odstawieniu IPP może więc przez pewien czas występować zwiększone wydzielanie kwasu i nasilenie objawów. Według autora taki okres może trwać od dwóch do ośmiu tygodni.
Berg wspomina, że doraźną ulgę podczas tej zmiany mogłaby przynieść niewielka ilość sody oczyszczonej rozpuszczonej w wodzie. Zarazem wyraźnie zastrzega: przed zmianą sposobu przyjmowania leku lub sięgnięciem po jakikolwiek preparat należy porozmawiać z lekarzem. Nie zaleca widzom samodzielnego odstawiania leków.
Chce, by pacjenci wiedzieli, o co pytać przed rozpoczęciem kuracji. Czy wyjaśniono im, że po odstawieniu IPP mogą pojawić się dolegliwości? Czy wiedzą, że lek zmniejsza kwaśność treści żołądkowej, ale może nie ograniczać samego cofania się tej treści?
Codzienne nawyki i materiały autora
Berg proponuje też zmiany w sposobie jedzenia. Zachęca do rzadszych posiłków, w tym do postu przerywanego, argumentując, że częste jedzenie nie daje układowi pokarmowemu przerwy. Zaleca również ograniczenie węglowodanów, zwłaszcza cukru i produktów skrobiowych. Jego zdaniem ich duża ilość może wpływać na trawienie białka w żołądku i jelitach.
Wspomina ponadto o własnej linii suplementów, które można znaleźć, wyszukując w serwisie Amazon hasło „Dr. Berg supplements”. Zaprasza także do pobrania bezpłatnej listy swoich codziennych nawyków. Na koniec odsyła widzów do kolejnego materiału, poświęconego wzdęciom.